પ્રેરક અસર (Inductive effect) ની માત્રાને અસર કરતા પરિબળો સમજાવો.

(N/A) પ્રેરક અસર ($I$-effect) એ પરમાણુઓ અથવા સમૂહો વચ્ચેની વિદ્યુતઋણતાના તફાવતને કારણે કાર્બન શૃંખલામાં સહસંયોજક બંધના ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મનું કાયમી સ્થાનાંતર છે. તેની માત્રાને અસર કરતા પરિબળો નીચે મુજબ છે:
$1$. વિદ્યુતઋણતાનો તફાવત: $I$-effect નું મૂલ્ય વિસ્થાપક અને કાર્બન પરમાણુ વચ્ચેની વિદ્યુતઋણતાના તફાવત પર આધાર રાખે છે. તફાવત જેટલો વધારે,તેટલી અસર વધુ પ્રબળ.
$2$. અંતર: $I$-effect એ અંતર પર આધારિત ઘટના છે. વિસ્થાપકથી અંતર વધતા આ અસર ઝડપથી ઘટે છે અને ત્રીજા કાર્બન પરમાણુ પછી તે નગણ્ય થઈ જાય છે.
$3$. વિસ્થાપકનો સ્વભાવ: સમૂહનો સ્વભાવ (ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષક $-I$ અથવા ઇલેક્ટ્રોન દાતા $+I$) ઇલેક્ટ્રોન સ્થાનાંતરની દિશા નક્કી કરે છે. અસરની પ્રબળતા જોડાયેલા ચોક્કસ સમૂહ પર આધાર રાખે છે (દા.ત.,$-NO_2$ ની $-I$ અસર $-F$ કરતા વધુ હોય છે).